Raport, 25.09.2026
Raport test
Testowy raport
Spis treści
Kluczowe liczby
-
7 proc.
udział transportu i gospodarki magazynowej w PKB Polski w 2024 r.
-
84 proc.
przedsiębiorstw transportu drogowego posiadających licencję wspólnotową w 2023 r. użytkowało nie więcej niż 10 pojazdów
-
1/3
kierowców w Europie jest w wieku powyżej 55 lat
Kluczowe wnioski
- Transport drogowy pozostaje dominującą gałęzią przewozów towarowych w Polsce. W 2024 r. odpowiadał za 87 proc. masy ładunków i 81 proc. pracy przewozowej, a od 2004 r. trzykrotnie zwiększył skalę działalności. W tym samym okresie transport kolejowy nie odnotował porównywalnej dynamiki – masa przewozów spadła, a efektywność operacyjna ograniczana jest przez niską prędkość handlową i bariery infrastrukturalne. Oznacza to, że struktura rynku towarowego w Polsce utrwala się w kierunku transportu drogowego, co pozostaje w napięciu z celami unijnej polityki klimatycznej zakładającej większą rolę kolei w przewozach ładunków.
- Wyczerpuje się model konkurencyjności polskiego transportu drogowego, oparty na niższych kosztach działalności i dużej zdolności sektora do reagowania na zmiany popytu i warunków rynkowych. Proces ten jest konsekwencją rosnącej presji kosztowej, regulacyjnej oraz narastających niedoborów kadrowych.
- Rozszerzenie systemu ETS na transport drogowy istotnie zwiększy presję kosztową na polski sektor, który ze względu na rozdrobnioną strukturę i ograniczoną zdolność do pozyskania kapitału ma mniejsze możliwo ści szybkiej modernizacji floty. Niski poziom elektryfikacji floty ciężarowej sprawia, że koszty wynikające z ETS2 przełożą się bezpośrednio na wzrost kosztów operacyjnych przewoźników. W krótkim i średnim okresie mechanizm ten może obniżać konkurencyjność sektora, nie gwarantując jednocześnie tempa transformacji zgodnego z założeniami polityki klimatycznej. O tym, jak wrażliwy jest polski sektor transportu na wzrost cen paliw świadczy fakt, że wyższe koszty paliwa szybko przekładają się na pogorszenie opłacalności działalności przedsiębiorstw, co było widoczne zarówno w czasie szoku cenowego wywołanego inwazją Rosji na Ukrainę, jak i niedawnego ataku USA i Izraela na Iran.
- Trwały niedobór kierowców zawodowych ogranicza możliwości dalszego rozwoju polskiego transportu drogowego i prowadzi do systematycznego wzrostu kosztów pracy. Do 2022 r. deficyt ten był w znacznym stopniu łagodzony napływem kierowców z Ukrainy, jednak po odwróceniu tego trendu rekrutacja z innych kierunków nie zapewnia wystarczającej podaży pracy. Oznacza to trwałą presję płacową oraz konieczność działań regulacyjnych ułatwiających dostęp do zawodu, w tym uznania kierowcy samochodu ciężarowego za zawód deficytowy.
Na tle pozostałych państw UE jest to relatywnie duży rynek, choć w największych gospodarkach Europy Zachodniej i Północnej jego udział w PKB bywa wyższy. W 2024 r. całkowita wartość zamówień publicznych w Polsce w relacji do PKB wyniosła 13,9 proc. To wartość tylko nieznacznie niższa niż średnia dla europejskich państw członkowskich OECD (15 proc.).
Jednocześnie polski rynek zamówień publicznych odznacza się niską konkurencyjnością na tle państw UE, czego oznaką jest znaczny odsetek postępowań, w których została złożona tylko jedna oferta. W segmencie zamówień unijnych w 2024 r. wyniósł on 56 proc. rozstrzygniętych przetargów, co było wynikiem najwyższym w Unii Europejskiej. Odsetek przetargów z jedną ofertą jest niższy w przypadku zamówień krajowych – w 2024 r. było ich 35 proc.